Marwolaeth Emiliano Sala a'r ffrwd cyfreithiol
Bu farw Emiliano Sala ar ôl i'r awyren oedd yn cludo ef blymio ar y ffordd i Gaerdydd. Disgwylir i bennod olaf y ffrae hir a ddaeth yn sgil marwolaeth y pêl-droediwr gyrraedd pen llanw mewn llys masnachol yn Ffrainc ddydd Llun.
Bydd barnwr yn penderfynu a ddylai Clwb Pêl-droed Dinas Caerdydd dderbyn iawndal gan FC Nantes ar ôl colli'r ymosodwr o'r Ariannin.
Bu farw Sala, 28 oed, a'r peilot David Ibbotson pan blymiodd yr awyren i'r môr ger Guernsey ar 21 Ionawr 2019.
Saith mlynedd yn ddiweddarach, mae disgwyl i'r anghydfod rhwng y ddau glwb ddod i ben yn dilyn gwrandawiad yn Ffrainc yn Rhagfyr 2025.
Mae honiad Caerdydd yn seiliedig ar eu dadl fod Willie McKay, y dyn a drefnodd yr hediad, yn gweithredu ar ran Nantes, honiad y mae Nantes yn ei wrthod.
Roedd Sala ar ei ffordd i ymuno â CPD Caerdydd, oedd yn chwarae yn yr Uwch Gynghrair ar y pryd, o Nantes am ffi trosglwyddo o £15m ar ôl arwyddo ddeuddydd ynghynt.
Mam Emiliano Sala'n cefnogi CPD Caerdydd mewn achos yn erbyn Nantes
Emiliano Sala: Dyn yn euog o beryglu diogelwch awyren
Mae Caerdydd yn dadlau eu bod yn haeddu mwy na £100m mewn iawndal yn sgil marwolaeth y chwaraewr, gan gredu y gallai hyn fod wedi cadw'r clwb yn yr Uwch Gynghrair.
Mae FC Nantes wedi gwrthod yr honiadau gan ddweud nad ydynt wedi "gwneud unrhyw beth o'i le".
Effaith marwolaeth Sala ar ddiogelwch a lles chwaraewyr
Mae marwolaeth Sala wedi amlygu diffyg tryloywder yn y byd trosglwyddiadau pêl-droed, lles chwaraewyr, a phryderon ynghylch hediadau siarter.
Mae ffrindiau Sala wedi siarad am ei ansicrwydd ynghylch symud i Gaerdydd a pha mor gyflym y digwyddodd y cyfan, gyda negeseuon ffôn ar ôl ei farwolaeth yn awgrymu iddo deimlo'n anesmwyth.
Fe wnaeth CPD Caerdydd arwyddo Emiliano Sala fel chwaraewr newydd ddeuddydd cyn y gwrthdrawiad.
Yn ôl Lorna McLelland, sefydlodd Cymdeithas Genedlaethol Swyddogion Lles Chwaraewyr ac sy'n gweithio gyda chlwb Aston Villa, nid oes digon wedi'i wneud er gwaethaf galwadau am newid ers marwolaeth Sala.
Er bod gan y rhan fwyaf o glybiau system lles chwaraewyr, nid oes safonau penodol ar gyfer beth ddylai'r rôl gynnwys.
Dywedodd y dylai "meysydd cyfrifoldeb gorfodol" fod ar waith ym mhob clwb.
"O ran symud chwaraewyr, arian sy'n ganolog i hynny," meddai. "Rwy'n synnu'n fawr nad oes llawer wedi'i roi ar waith ar gyfer hyn ond, fel ry'n ni'n gwybod, mae pêl-droed yn fyd cymhleth ac mae angen llawer mwy o newid nag sydd wedi bod hyd yn hyn."
Ychwanegodd Jonathan Booker, cyn-asiant, fod "ychydig o weithgarwch" wedi bod o ran lles chwaraewyr a chyfrifoldeb gofal ar ôl y digwyddiad, ond bod hynny heb barhau.
Ymwybyddiaeth a chefnogaeth lles chwaraewyr
Dywedodd Cymdeithas y Pêl-droedwyr Proffesiynol eu bod yn cydnabod y gallai ffenestri trosglwyddo achosi straen a rhoi pwysau ar chwaraewyr a'u teuluoedd, gan ychwanegu bod ymwybyddiaeth o lesiant chwaraewyr yn "tyfu o fewn y gêm".
"Mae'n hanfodol bod gan chwaraewyr y bobl gywir o'u cwmpas ar adegau fel hyn," meddai. "Dylai chwaraewr bob amser deimlo bod eu gyrfa yn eu dwylo a bod trosglwyddiad - penderfyniad gyrfa mawr - yn ddewis iddyn nhw."
Dywedodd Cymdeithas Bêl-droed (FA) mai cynghreiriau a chlybiau pêl-droed proffesiynol oedd yn bennaf gyfrifol am lesiant chwaraewyr.
Ychwanegodd llefarydd:
"Mae ein meddyliau'n parhau gyda theulu a ffrindiau Emiliano Sala yn dilyn y digwyddiad trasig hwn."
Dywedodd yr FA a Chynghrair Bêl-droed Lloegr fod canllawiau CAA ynghylch teithio awyr wedi'u rhannu â chlybiau yn sgil y drasiedi ac yn cael eu hail-ddosbarthu'n rheolaidd o amgylch cyfnodau trosglwyddo.
Manylion y hediad a'r ymchwiliad
Doedd Willie McKay ddim yn asiant cofrestredig ar adeg marwolaeth Sala, ond roedd ei fab Mark yn asiant, ac roedd Willie yn gweithio gyda Nantes i geisio arwyddo Sala i glwb Uwch Gynghrair.
Roedd Mr McKay yn honni ei fod yn helpu ei fab pan drefnodd hediad Sala trwy David Henderson. Ni ymatebodd y McKays i gais BBC Cymru am sylw.
Fe gafodd David Henderson, y dyn busnes a drefnodd yr hediad, ddedfryd o 18 mis o garchar fis Tachwedd 2021 ar ôl cael ei gael yn euog o beryglu diogelwch awyren.
Yn ystod yr achos, clywyd fod y peilot a ddewiswyd i hedfan Sala i Gymru, David Ibbotson, ddim yn gymwys i wneud y daith.
Nid oedd ganddo drwydded fasnachol i gludo teithwyr na'r dystysgrif gywir i hedfan yn y nos.
Cafodd corff y pêl-droediwr ei adfer o weddillion yr awyren tua phythefnos a hanner ar ôl y ddamwain a'i ddychwelyd i'r Ariannin, ond ni chafwyd hyd i Ibbotson erioed.
Newidiadau rheoleiddiol ar ôl y ddamwain
Yn dilyn y ddamwain, cyflwynwyd rheoliadau llymach ym mis Hydref 2025 ar gyfer peilotiaid preifat sy'n cludo teithwyr o dan drefniant "rhannu costau" - lle mae'n rhaid i'r peilot a'r teithwyr rannu holl gostau'r hediad yn gyfartal.
Y nod oedd mynd i'r afael â phryderon bod y system yn caniatáu gweithgareddau anghyfreithlon mewn hediadau siarter, gan gynnwys hysbysebu gwell o gymwysterau a phrofiad peilot, cyfyngiadau ar nifer y teithwyr, cyfraniadau cyfartal at gostau fel tanwydd a thaliadau maes awyr gan bawb, gan gynnwys y peilot, heb elw, a ffurflen wybodaeth orfodol i deithwyr.
"Nod y camau gweithredu hyn yw gwella tryloywder, sicrhau bod teithwyr yn deall nad ydynt ar hediad masnachol, ac atal siarteru anghyfreithlon," meddai llefarydd ar ran yr Awdurdod Hedfan Sifil (CAA).
Dywedodd y CAA eu bod wedi bod yn gweithio tuag at "ddigideiddio trwyddedau peilot" yn dilyn pryderon gan ymchwilwyr damweiniau awyr bod cofnodion peilot yn yr achos hwn ac achosion eraill yn anghywir.
Ychwanegodd y Gangen Ymchwilio i Ddamweiniau Awyr (AAIB) ei fod yn ystyried ymateb y CAA i welliannau cadw cofnodion yn "ddigonol".
Dywedodd llefarydd ar ran adran drafnidiaeth llywodraeth y DU:
"Yn dilyn y digwyddiad trasig hwn, fe wnaethom ni weithio gyda'r CAA i gryfhau rheoliadau i helpu i atal hediadau siarter anghyfreithlon ac amddiffyn teithwyr yn well. Rydym wedi ymrwymo i ddysgu o ddamweiniau a sicrhau ein bod yn parhau i ymdrechu am ddiwydiant awyrennau mwy diogel."
Cofio Emiliano Sala
Fe wnaeth cefnogwyr osod blodau a baneri er cof am Emiliano Sala.
