Skip to main content
Advertisement

Llafur Cymru yn lansio maniffesto etholiad y Senedd gyda phryderon a chynigion allweddol

Mae Llafur Cymru wedi lansio eu maniffesto ar gyfer etholiad y Senedd, gan addo buddsoddiad yn y GIG, creu prentisiaethau, a chefnogi'r Gymraeg, wrth wynebu heriau a beirniadaeth o blaid eraill.

·3 min read
Eluned Morgan yn annerch y dorf yn Abertawe fore Llun

Eluned Morgan yn annerch y dorf yn Abertawe fore Llun

Mae'r Blaid Lafur wedi lansio eu maniffesto ar gyfer etholiad y Senedd ddydd Llun, gydag aelodau'n ymwybodol o'r her galed sydd o'u blaenau.

"it's tough out there"
oedd geiriau agoriadol y lansiad yn Abertawe gan y Dirprwy Brif Weinidog, Huw Irranca-Davies.

Cyfaddefodd fod y blaid yn deall bod y polau piniwn yn eu gosod yn y trydydd safle, er bod ganddynt ddegawdau o brofiad wrth lywio Cymru.

Meddai Irranca-Davies fod pleidleiswyr yn awyddus i weld mwy o sicrwydd a llai o bryder, a honiodd mai Llafur yw'r unig blaid a all ddiwallu'r galw hwnnw.

Yn ogystal, defnyddiodd y cyfle i feirniadu'r pleidiau eraill gan ddweud bod Reform yn ddim mwy na "Ceidwadwyr wedi'u hailgylchu", tra bod Plaid Cymru yn blaid sy'n canolbwyntio'n ormodol ar y cyfansoddiad ar draul materion ymarferol.

Iechyd yw (bron) popeth

Mae Llywodraeth Cymru yn gwario mwy ar y GIG nag ar unrhyw faes arall, yn bell ar y blaen o ran cyllideb.

Mae'r maniffesto'n cynnig "bargen newydd i'r GIG". Yn ystod y lansiad, addawodd Eluned Morgan fuddsoddiad o £4bn dros y degawd nesaf i godi ysbytai newydd.

Un addewid amlwg arall yw'r sicrwydd y bydd pawb yn gallu gweld meddyg teulu o fewn 48 awr os oes ganddynt broblem na ellir ei ohirio.

Fodd bynnag, mae'r addewid i sicrhau na fydd neb yn aros mwy na 26 wythnos am driniaeth ysbyty yn debygol o atgoffa rhai o fethiant Llafur i gyrraedd y targed hwn hyd yma, er y blynyddoedd hir o lywodraeth.

Dim newidiadau treth incwm

Dyma oedd un o'r llinellau a ryddhawyd gan Lafur cyn y lansiad ac mae'n rhan ganolog o'u hymgyrch.

Er bod y pŵer i godi neu leihau trethi yng Nghymru wedi bodoli ers 2019, nid yw wedi cael ei ddefnyddio hyd yma.

Mae'r rhesymeg yn syml, gyda'r bwriad o beidio â chynyddu'r pwysau ar gostau byw teuluoedd.

Pan ofynnwyd beth fyddai eu hymateb pe bai Llywodraeth y DU yn codi treth incwm, dywedodd y prif weinidog:

"Dwi ddim am drafod hypotheticals"

Advertisement

Treth cyngor 'tecach'

Mae'r maniffesto'n addo dull "tecach" o ariannu cynghorau lleol, ond nid oes llawer o fanylion ar gael.

Mae'r llywodraeth bresennol wedi gohirio cynllun i ail-werthuso gwerth pob tŷ, sy'n pennu pa fand treth cyngor sy'n ddyledus, tan 2028.

Heb ail-werthuso ers dros 20 mlynedd, bydd y llywodraeth nesaf yn penderfynu ar y camau nesaf, ond nid oes unrhyw sôn am 2028 yn y maniffesto.

Glynu at honiad am brentisiaethau

Mynna Llafur eu bod wedi creu 100,000 o brentisiaethau ers yr etholiad diwethaf, er bod Awdurdod Ystadegau'r DU wedi dweud nad yw'r ffigwr hwn yn ddibynadwy.

Mae'r honiad yn parhau yn y maniffesto, er bod yr awdurdod wedi awgrymu bod rhai sydd wedi gadael eu cyrsiau wedi cael eu cyfrif yn y cyfanswm.

Mae'r maniffesto'n addo creu 100,000 o brentisiaethau ychwanegol, gyda ffocws ar y diwydiant adeiladu a'r sector ynni adnewyddadwy.

Yr iaith Gymraeg a threftadaeth

Medd Llafur y byddant yn ehangu darpariaeth gwersi Cymraeg am ddim, ar-lein ac wyneb yn wyneb, gan gynnwys i rieni plant mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg.

Maent hefyd yn bwriadu cydnabod ardaloedd daearyddol lle mae'r Gymraeg yn rhan annatod o fywyd beunyddiol llawer o bobl.

Bydd hyn yn cynnwys cydnabod arwyddocâd ieithyddol ym mhob cymuned ac atgyfnerthu bod y Gymraeg yn iaith i bawb.

Bydd hefyd yn cynnwys defnyddio enwau lleoedd Cymraeg bob amser mewn datblygiadau tai a ariannir gan y llywodraeth.

Yn ogystal, nododd y blaid eu bwriad i ailwampio cyfleusterau allweddol ar draws Urdd Gobaith Cymru a chynyddu cefnogaeth ar gyfer Eisteddfodau'r Urdd a'r Genedlaethol.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.

Anfonwch syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y newyddion diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.

This article was sourced from bbc

Advertisement

Related News