Argyfwng Cenedlaethol i Blaid Lafur yn ôl Alun Davies
Yn ôl Alun Davies, sydd wedi colli ei sedd yn etholiad y Senedd, mae "colli cefnogaeth gan Gymry Cymraeg yn grisis cenedlaethol" i'r Blaid Lafur yng Nghymru.
Mae'r Blaid Lafur yn wynebu argyfwng cenedlaethol, meddai Davies, gan fod y canlyniad yn adlewyrchu colli cefnogaeth ar draws y wlad.
"Os 'dach chi'n edrych ar y map gwleidyddol, does dim cynrychiolaeth ganddon ni ar draws y Gymru wledig, a dwi'n credu bod hynny yn grisis go iawn".
Mae hefyd yn pwysleisio pwysigrwydd y ffaith bod y blaid wedi colli cefnogaeth ymhlith y Cymry Cymraeg.
"Mae'r ffaith bod ni wedi colli cefnogaeth ymhlith y Cymry Cymraeg yn grisis cenedlaethol i ni. Rhaid i ni gydnabod hynny a meddwl o ddifri sut ydan ni'n dod yn blaid Cymru eto."
Davies, un o'r Aelodau Senedd Llafur sy'n rhugl yn y Gymraeg, a dau Aelod Seneddol eraill, ychwanegodd ei fod yn credu bod siarad Cymraeg yn allweddol i ddenu cefnogaeth i'r blaid ar draws Cymru.
"Pan es i i'r coleg yn Aberystwyth roedd cyfarfodydd y Blaid Lafur yno drwy gyfrwng y Gymraeg, ond ar hyn o bryd dydy hynny ddim yn digwydd."
Polisïau a Rheolaeth Llywodraeth
Mae rhywfaint o'r maes polisi hwn yn parhau dan reolaeth llywodraeth y DU, tra bod rheolaeth dros faterion eraill yn nwylo llywodraeth Cymru yn gyfan gwbl neu'n rhannol. Mae'r cyhoedd yn cael cyfle i ddysgu am bolisïau'r prif bleidiau gwleidyddol drwy ddewis opsiynau ar wefan y BBC.
Galwad am Sgwrs Genedlaethol a Grŵp Sefydlog
Dywedodd Alun Davies, a gollodd ei sedd ym Mlaenau Gwent Caerffili Rhymni, fod angen i etholwyr fod yn rhan o drafodaethau am ddyfodol y blaid.
"Dwi'n meddwl fod rhaid i ni (Llafur) gynnal sgwrs genedlaethol. Ma' rhaid i ni fel plaid drafod beth aeth o'i le, sut ni wedi bennu lan yn colli ddim jyst y llywodraeth ond colli y bobl, colli hyder pobl Cymru, a ma' rhaid i hynny ddigwydd cyn bo ni'n cael etholiad ar gyfer yr arweinyddiaeth Gymraeg."
Mae hefyd yn galw am sefydlu grŵp sefydlog i ganfod rôl newydd i'r Blaid Lafur o fewn y Senedd newydd.
"Rhaid sefydlu grŵp sefydlog a bod ni'n gallu ffeindio rôl newydd i'r Blaid Lafur tu fewn i'r Senedd newydd."
Galwad i Keir Starmer ymddiswyddo
Wrth edrych ar sefyllfa'r blaid yn San Steffan, mae Alun Davies yn galw ar y Prif Weinidog Keir Starmer i ymddiswyddo. Mae'n disgrifio'r sefyllfa fel un lle mae "gravity gwleidyddol" yn symud yn ei erbyn.
"Dwi ddim yn gweld sut mae'n gallu aros yn Downing Street. Be dan ni'n gweld yw bod Keir Starmer wedi colli Cymru, colli aelodau, colli etholwyr ac mewn sefyllfa felly, mae'n annheg i bawb fod Keir Starmer yn aros yn Downing Street."
Mae Davies yn nodi nad oes gan yr etholwyr yng Nghymru hyder yn Keir Starmer, ac yn beirniadu'r ymosodiadau personol arno a Rachel Reeves dros y misoedd diwethaf fel annheg ac afresymol.
"Ond mae wedi methu cynnig yr arweinyddiaeth mae'r wlad angen ar hyn o bryd a mae angen i ni - y Blaid Lafur - gydnabod hynny a symud ymlaen."
Dilynwch Cymru Fyw
Gall darllenwyr ddilyn Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok. Gallant hefyd anfon syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu gysylltu drwy WhatsApp ar 07709850033. Mae ap ar gael i lawrlwytho ar gyfer diweddaraf newyddion Cymru ar ddyfeisiau symudol.
Pynciau a Straeon Perthnasol
Mae'r erthygl yn cyfeirio at etholiad 2026 fel "yr her fwyaf i Lafur yng Nghymru ers 1983".
