Prosiect Hydrogen Gorllewin Cymru yn Dechrau Adeiladu yn 2026
Llun artist o sut allai'r safle cynhyrchu hydrogen newydd edrych
Disgwylir i waith adeiladu ddechrau eleni ar safle cynhyrchu hydrogen newydd yn Aberdaugleddau, Sir Benfro. Bydd y prosiect Hydrogen Gorllewin Cymru yn creu 17 o swyddi parhaol pan fydd yn weithredol.
Bydd y safle yn cael ei adeiladu ar hen burfa olew Puma Energy yn y porthladd yn Sir Benfro.
Dywedodd Ysgrifennydd Gwladol Cymru y bydd y prosiect yn "creu swyddi ac yn helpu i dyfu economi Cymru".
Cefnogaeth a Nodau'r Prosiect
Mae'r prosiect wedi'i gefnogi gan gyllid llywodraeth y Deyrnas Unedig gyda'r nod o hyrwyddo cynhyrchu hydrogen carbon isel. Dyma un o'r prosiectau cyntaf o'i fath a gefnogir gan lywodraeth y DU i gael ei gymeradwyo gan fuddsoddwyr.
Mae'r prosiect yn cael ei ddatblygu gan MorGen Energy, cwmni o Zurich a sefydlwyd yn 2021 i ddatblygu prosiectau hydrogen gwyrdd ar raddfa eang. Mae rhiant-gwmni MorGen – grŵp Trafigura – yn cyflogi 14,500 o bobl ac yn gweithredu mewn mwy na 150 o wledydd.
Disgwylir i'r gwaith adeiladu ddechrau yn 2026 gyda'r nod o gomisiynu'r safle a dechrau cynhyrchu hydrogen erbyn dechrau 2028.
Cynhyrchu a Defnydd Hydrogen
Unwaith y bydd y safle ar waith, bydd yn cynhyrchu tua 2,000 tunnell o hydrogen carbon isel bob blwyddyn. Bydd y hydrogen hwn yn cael ei ddefnyddio mewn amrywiaeth o ffyrdd gan gynnwys gwresogi diwydiannol, gweithgynhyrchu a dadgarboneiddio porthladd Aberdaugleddau.
Bydd y gwaith yn cynhyrchu hydrogen trwy electrolysis – proses sy'n hollti dŵr yn hydrogen ac ocsigen gan ddefnyddio trydan.
Dywed MorGen y bydd y trydan ar gyfer y safle yn dod o ffynonellau adnewyddadwy presennol a rhai newydd – ffermydd gwynt yn bennaf – yn y DU.
Disgwylir i'r prosiect arbed dros 15,000 tunnell o allyriadau CO2e yn flynyddol.
Isadeiledd a Lleoliad y Prosiect
Mae gwefan MorGen yn nodi y bydd Hydrogen Gorllewin Cymru – sydd yn y Porthladd Rhydd Celtaidd – yn elwa o'r isadeiledd sydd eisoes yn Aberdaugleddau, gan gynnwys "63 o danciau storio, rhwydwaith cynhwysfawr o biblinellau sy'n cysylltu cyfleusterau storio â glanfa, a chyfleusterau llwytho ffyrdd a rheilffyrdd".
Bydd y prosiect yn cael ei adeiladu ar safle hen burfa olew Puma Energy yn y porthladd yn Sir Benfro.
Datganiadau Allweddol gan Awdurdodau a Chwmnïau
"Mae Cymru ar flaen y gad yn y chwyldro ynni gwyrdd ac mae'n wych gweld prosiect Hydrogen Gorllewin Cymru ymhlith y cyntaf yn y DU i gyrraedd y cam hwn, gyda chefnogaeth llywodraeth y DU. Mae hon yn garreg filltir enfawr wrth gyflawni'r prosiect, a fydd yn creu swyddi ac yn helpu i dyfu economi Cymru." – Jo Stevens, Ysgrifennydd Gwladol Cymru
"Ry'n ni'n cefnogi hydrogen oherwydd ei fod yn hanfodol wrth ddadgarboneiddio diwydiant, gyrru buddsoddiad, hybu ein diogelwch ynni a chreu cannoedd o swyddi yn ein cadarnleoedd diwydiannol. Mae'r buddsoddiad hwn yn dangos sut mae Cymru'n cofleidio trawsnewid i ynni glân, gydag un o'r safleoedd cynhyrchu hydrogen carbon isel masnachol cyntaf y DU. (Bydd hyn) yn creu cyfleoedd newydd i gymunedau lleol." – Michael Shanks, Gweinidog Ynni llywodraeth y DU
"Mae'n garreg filltir i'r cwmni a sector hydrogen y DU. Mae'n dangos bod modd cyflawni prosiectau hydrogen gwyrdd yn y DU fel 'buddsoddiadau dibynadwy'. Ry'n ni'n ddiolchgar am gefnogaeth gref llywodraeth y DU, yn enwedig yr Adran Diogelwch Ynni a Net Sero, a'n partneriaid, ac edrychwn ymlaen at ddechrau adeiladu a chyflenwi hydrogen i'n cwsmeriaid o 2028." – Werner Lieberherr, Prif weithredwr MorGen Energy
Newidiadau Economaidd a Chymunedol
Bydd y prosiect yn creu 17 o swyddi parhaol, gan gyfrannu at dyfu economi lleol a chynorthwyo i ddatblygu'r gadwyn gyflenwi leol ar gyfer prosiectau ynni gwyrdd, gan gynnwys y Wylfa newydd.
Yn ddiweddar, mae 138 o bobl wedi colli eu swyddi wrth i gwmni ynni yn ne Cymru fynd i'r wal, ac mae'r sector yn wynebu heriau gyda 2,800 o swyddi i'w colli yn y dyfodol agos.
Ffordd i Gysylltu a Dilyn y Prosiect
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok i gael y diweddaraf am y prosiect a newyddion eraill yng Nghymru.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
