Lowri Morgan's Passion for Ultra Running
Dwi nawr yn 52 oed a dwi'n teimlo'n gryf 'mod i ishe profi i fy hun mod i'n gallu cystadlu ochr yn ochr â menywod proffesiynol sy' hanner fy oedran i.
Lowri Morgan, one of Wales' most successful ultra runners, expresses her delight that more Welsh women are now participating in long-distance races. She shared her enthusiasm for running with Cymru Fyw, discussing the benefits of the sport for women's mental and physical health, and why women excel over long distances.
Lowri, recently the female winner of the Ultra y Fro race, emphasizes that enjoyment is key:
"Does dim cyfrinach i redeg – mae fe jest yn lot o waith caled, lot o waith paratoi ond mae'n rhaid bod chi'n mwynhau beth chi'n neud.
Os chi ddim yn mwynhau e byddwch chi ddim yn cyrraedd y llinell derfyn.
Fel rhywun sy'n rasio dwi wedi gweld pobl yn dechrau rasys sy' jest ishe galw eu hunain yn redwyr Ultra. Dyw hynny ddim yn ddigon. Y ffordd dwi'n disgrifio rhedeg ras Ultra yw fod e'n rollercoaster o emosiynau.
Ar un llaw gallwch chi feddwl mai dyma'r peth gorau a ry' chi yn un gyda'ch enaid. Wedyn 'newch chi fwrw wal anweledig a'r peth nesa' chi'n teimlo bob cam a chi'n cwestiynu pam chi'n neud e.
Dyna pam mae'n rhaid i chi fod yn onest gyda'ch hun – maen rhaid i'ch reswm chi am redeg fod yn gryf."
Cymhelliant
Lowri has completed some of the world's most challenging ultra races, including the 6633 Ultra in the Arctic, and has presented programs such as Ralïo+ and Ras yn erbyn Amser on S4C. Her motivation to run evolves over time:
Dwi'n aml yn gwneud e oherwydd yr elusen, y gefnogaeth dwi'n cael o'r teulu, yr aberth maen nhw'n gorfod neud er mwyn i fi fynd mas i hyfforddi fel edrych ar ôl fy mab Gwilym pan dwi mas ar y mynyddoedd am bump y bore.
Dwi'n teimlo bod fi'n freintiedig iawn yn cael y cyfle i neud hynny.
A dwi'n neud e dros Gwilym hefyd. Mae mor bwysig iddo fe sylwi fod pobl gyffredin yn gallu neud y pethe mwya' anghyffredin – y bobl mwya' cyffredin sy'n gallu neud y pethe rhyfedda', os ti'n gweithio'n galed.
Dwi'n credu'n gryf mai un bywyd ni'n cael a dwi wedi cael y cyfle 'ma i fyw bywyd llawn antur a dwi ddim ishe methu ar y cyfle yna."
Gwersi bywyd
After recovering from a knee injury at 18, Lowri joined a running club where she was the only woman. She notes how much the landscape has changed since then:
"Beth dwi'n gweld nawr a beth oedd ddim 'na pan o'n i'n rhedeg yn fy 20au yw mae 'da ti'r chwaeroliaeth ac mae grwpiau rhedeg sy' dim ond i fenywod.
She reflects on the lessons running has taught her that have helped in life, such as patience and taking one step at a time, and how it builds confidence for women.
'Dygymod gyda phoen'
With evidence suggesting women perform better than men in ultra distances, Lowri is passionate about women's talent in the sport:
"Beth fydden i'n dweud yw bod y canran o fenywod sy'n dechrau ac yn gorffen ras Ultra yn dueddol o fod yn uwch na'r cyfran o ddynion.
Dwi'n credu bod menywod yn dueddol o feddwl ac ymchwilio yn ofalus cyn gwneud y math yma o ras – ydy nhw'n gallu gadael teulu, ydy nhw'n gallu aberthu digon o amser i hyfforddi?
Mae'r ffisioleg yn wahanol hefyd. Mae menywod yn gallu cymryd poen oherwydd ni'n cael misglwyf bob mis, ni'n gyfarwydd gyda phoen. Ni'n dueddol o ddygymod gyda phoen yn ystod y ras a delio gyda fe'n well."
Lowri typically rises at five in the morning to run. Having raced worldwide, she believes Wales offers the best environment for runners:
"Ar ddiwedd y dydd mae 'da ni feysydd chwarae gwyrdd ffantastig fan hyn.
Mae rhedwyr profesiynol yn dweud 'you've got the best trails ever'. Ti'n gallu rhedeg ar yr arfordir a rhedeg yn y mynyddoedd o fewn cwpl o oriau. Ti ddim yn gallu profi hynna mewn lot o lefydd."
Cyngor i'r rhai sy' eisiau dechrau rhedeg
- Ysgrifenwch restr o'r rhesymau pam chi eisiau dechrau rhedeg a rhoi'r rhestr mewn dyddiadur neu ar y ffrij. Bob tro chi'n danto cofiwch am y restr yna.
- Ewch mas am ychydig funudau i ddechrau gan redeg, yna cerdded am gyfnod ond gan leihau yr amseroedd cerdded bob tro.
- Anelwch am filltir, wedyn dwy filltir. Mae popeth yn raddol.
- Mae'n bwysig cael gôl realistig. Cyrraedd y gôl yna, yna ymlaen at y gôl nesa.
- Cofiwch – mae'n cymryd chwe wythnos i gorff gyfarwyddo gyda arfer newydd.
- Mae ymuno gyda chlwb redeg neu Parkrun yn syniad da er mwyn cwrdd â phobl o'r un meddylfryd.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok. Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033. Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
Pynciau cysylltiedig
Straeon perthnasol
Lowri Morgan: Disgwyl 28 mlynedd am gap rygbi rhyngwladol
