Cyflwr presennol y cytundeb ar wariant
Mae Llywodraeth Plaid Cymru yng Nghymru yn parhau i geisio sicrhau cytundeb ar gynllun i wario £300m cyn y bleidlais yn y Senedd ddydd Mawrth.
Er mwyn i'r Senedd basio cyllideb atodol Llywodraeth Cymru, mae angen cefnogaeth o blaid arall.
Mae Llafur wedi bygwth pleidleisio yn erbyn y gyllideb os na fydd y llywodraeth yn cytuno i wario mwy ar addysg i ddisgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol.
Nos Lun, cyflwynodd y Prif Weinidog Rhun ap Iorwerth "gynnig terfynol" i geisio ennill cefnogaeth Llafur.
Mae Reform UK a'r Ceidwadwyr wedi datgan nad oes trafodaethau rhwng y ddwy blaid a'r llywodraeth, ac mae disgwyl iddynt bleidleisio yn erbyn y gyllideb.
Cynigiodd Plaid Cymru wario £40m ychwanegol eleni ar anghenion dysgu ychwanegol, tra bod Llafur yn mynnu £100m.
Y bleidlais ar y gyllideb atodol yw prawf gwleidyddol mawr cyntaf i Blaid Cymru ers etholiad y Senedd ym mis Mai.
Mae'r gyllideb yn cynnwys £100m i leihau amseroedd aros yn y gwasanaeth iechyd a chyllid ar gyfer ehangu gofal plant.
Gyda llai na hanner y seddi yn y Senedd, nid oes gan y llywodraeth leiafrifol ddigon o aelodau i ennill y bleidlais heb gefnogaeth un o'r gwrthbleidiau.
Dyma wythnos olaf busnes ym Mae Caerdydd cyn y gwyliau haf.
Os yw'r llywodraeth yn colli'r bleidlais, gallai gweinidogion aros tan yr hydref neu ofyn i'r Llywydd alw'r Senedd yn ôl dros yr haf.
Safbwynt Llafur a'r gwrthbleidiau
Mae amheuon yn parhau ynghylch a fydd y llywodraeth yn gallu pasio'r gyllideb.
Mae'r Ceidwadwyr wedi dweud nad ydynt am gydweithio â Phlaid Cymru ar gynlluniau gwariant.
Mae gwariant ychwanegol ar anghenion dysgu yn Lloegr wedi cynyddu pwysau ar gyllidebau Llywodraeth Cymru.
Er bod gan y llywodraeth hawl i benderfynu sut i wario ei harian yng Nghymru, mae gwrthbleidiau wedi galw am gysoni gyda'r dulliau a ddefnyddir yn Lloegr.
Cynigiodd Plaid Cymru wario £40m ychwanegol eleni ar anghenion dysgu ychwanegol, ond mae Llafur yn mynnu £100m.
Ysgrifennodd Rhun ap Iorwerth at arweinydd dros dro Llafur Cymru, Ken Skates, ddydd Llun gan gynnig £40m ychwanegol yn y ddwy flynedd ariannol nesaf.
"Byddai rhieni, disgyblion ac athrawon yn disgwyl i bleidiau uno ar y mater hollbwysig hwn ac, yn yr ysbryd hwnnw, rwy'n edrych ymlaen at eich ymateb cynnar i'r cynnig terfynol hwn o £120m," meddai'r Prif Weinidog.
Dywedodd ffynonellau o Llafur y bydd eu grŵp o Aelodau'r Senedd yn trafod y cynnig cyn cyhoeddi penderfyniad.
Y gyllideb dan bwysau
Ddydd Sul, dywedodd Ken Skates na fyddai gan Lafur "unrhyw ddewis" ond pleidleisio yn erbyn y gyllideb oni bai bod y llywodraeth yn cytuno i'w gofynion.
"Rwy'n credu bod £40m eleni yn fargen wael i addysg, ac rwy'n credu y byddai £40m y flwyddyn nesaf yn fargen wael arall i addysg," meddai wrth BBC Cymru.
Pan gyhoeddwyd y gyllideb atodol ym mis Mehefin, cadwodd y Gweinidog Cyllid Elin Jones £247m o wariant dyddiol i'w wario yn ddiweddarach yn y flwyddyn.
Yn ei lythyr at Ken Skates, dywedodd Rhun ap Iorwerth fod y gyllideb dan bwysau, gyda'r gwasanaeth iechyd yn wynebu diffyg o £333m.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok.
Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.
Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
