Elin Jones Prepares to Pass the Baton as Senedd Llywydd
Elin Jones became Llywydd of the Senedd in 2016 and has spent a decade maintaining order among the Chamber's members.
She is now preparing to hand over the role to a new Llywydd of Senedd Cymru. Speaking on Dros Frecwast on Monday morning, she discussed the process of appointing her successor.
"Fe fyddai'n gweld yn ystod yr oriau nesaf 'ma a oes yna enwau sydd â diddordeb i fod yn Llywydd ac yn ddirprwy Lywydd ac yna fe fyddai'n gallu galw cyfarfod cyntaf o'r Senedd ar gyfer yfory.
"Y weithred gyntaf yw ethol Llywydd a dirprwy i'r Senedd ac yna ar ôl cwblhau hynny, symud ymlaen i ethol Prif Weinidog newydd Cymru, ac felly, os fydd popeth mewn lle yn ystod y bore yma, mi fyddaf yn medru galw'r cyfarfod yna ar gyfer amser cinio fory."
Offering advice to the incoming Llywydd, she emphasized the importance of forging their own path and being ambitious for the Senedd.
"Mae angen iddynt dorri eu trywydd eu hunain, i fod yn uchelgeisiol dros y Senedd, i fod eisiau gweld pob cyfle i gryfhau'r Senedd ac i wneud yn siŵr fod pawb yn bihafio o fewn y Senedd.
"Os chi'n gallu cyflawni hynna'i gyd, yna fe fydd y cyfnod yn un cyffrous iawn i'r Llywydd newydd."
Elin Jones was first elected to the inaugural Assembly in 1999 as a Plaid Cymru member for Ceredigion. Alongside Lynne Neagle AM, she is one of the only original members to serve into the seventh Senedd term.
She has spent ten years as Llywydd, overseeing the conduct of members within the Chamber.
Paul Davies Expresses Interest in Llywydd Role
Paul Davies, former leader of the Welsh Conservatives, has confirmed his interest in becoming the next Llywydd of the Senedd.
Celebrating Plaid Cymru's Success and Responsibility
Elin Jones highlighted the remarkable and visible success of Plaid Cymru, noting the 43 members now on the Senedd steps.
"Llwyddiant i Blaid Cymru yn anhygoel ac mor weledol hefyd - y 43 aelod yna ar risiau'r Senedd!"
She also spoke about the excitement following Plaid Cymru's electoral success and the responsibility to govern effectively.
"Mae wedi bod yn ganlyniad arbennig iawn i Blaid Cymru ac mae 'na gyfle nawr i Blaid Cymru fynd ati i ffurfio Llywodraeth i Gymru ac mae hynny yn gam sylweddol mawr i'r blaid ond i'r wlad hefyd.
"Ni'n teimlo bod rhywbeth wedi newid ar dir Cymru i fod yn rhoi'r gefnogaeth yna i Blaid Cymru yr wythnos ddiwethaf, ac fe fydd y disgwyliadau'n uchel iawn o'r llywodraeth hynny pan ddaw hi a chyfrifoldeb ar ysgwyddau holl aelodau Plaid Cymru yn y Senedd i fyw lan i'r cyfrifioldeb yna."
She described a great excitement across the country.
"Roedd 'na gyffro rhyfeddol yn 1999... am fod aelodau Senedd Cymru yn cael eu hethol am y tro cyntaf, ond bendant, mae'r un buzz, yr un newid i'w deimlo ar waith eto, ac mae'r llwyddiant i Blaid Cymru yn anhygoel ac mor weledol hefyd - y 43 aelod yna ar risiau'r Senedd!"
New Constituencies and Representation
With constituencies having changed, Elin Jones is one of six members (three representing Plaid Cymru) who will represent Ceredigion and Pembroke.
She stressed the practical work needed to ensure elected members discuss how to represent their constituencies effectively.
"Un o'r pethau pwysig i'w wneud ydy gwneud yn siwr bod dim gormod o ddyblygu yn digwydd, o ran gwaith, o ran ymateb i etholwyr, fod etholwyr yn dod yn weddol gyfarwydd yn weddol o gyflym sut mae cysylltu ag aelodau Plaid Cymru o fewn yr etholaeth yna, eu bod nhw'n cysylltu efo'r aelod priodol ar gyfer pa bynnag waith - naill ai yn eu hardaloedd neu yn y meysydd mae nhw eisiau arbenigo arno.
"Mae cyfrifoldeb bydden i'n dweud ar y chwe aelod ym mhob etholaeth nawr i fod yn trafod sut mae'r gweithio'n mynd i ddigwydd mewn ffordd sy'n gwneud hyn mor glir a hwylus i'r etholwyr, dyna sy bwysicf."
Ready to Serve in Any Role
When asked if she would like a role in the new Plaid Cymru cabinet, Elin Jones said that Rhun ap Iorwerth, likely to be the next First Minister of Wales, will decide cabinet members.
"Bydden i yn barod i wneud unrhywbeth sydd ei angen i fi 'neud i Blaid Cymru yn ystod y bedair blynedd nesaf ma.
"Bydden i'n dweud bod llwyddiant llywodraeth Plaid Cymru yn dibynnu nid yn unig ar aelodau Blaid Cymru sydd yn y Cabinet yna, ond yr aelodau hynny fydd yn y Senedd yn cefnogi gwaith y Llywodraeth yna.
"Felly fydd yna 43 aelod â rôl i chwarae yn Llywodraeth Blaid Cymru dros y blynyddoedd i ddod, a bydda i yn chwarae pa bynnag rôl fydd Rhun ap Iorwerth eisiau fi chwarae."
- Elin Jones to step down as Llywydd of the Senedd
- Appointment of new Llywydd Elin Jones
- Former Welsh Conservative leader seeks next Senedd Llywydd role
