Etholiad y Senedd yn gyfle i 'achub y gwasanaeth iechyd'
Dywedodd Jane Dodds, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig, bod etholiad y Senedd yn gyfle i "achub y gwasanaeth iechyd". Mewn araith cyn cynhadledd wanwyn ei phlaid ddydd Sadwrn, pwysleisiodd fod pob pleidlais i'w phlaid yn "bleidlais i gyflwyno'r newid mae pobl ar draws Cymru yn galw amdano".
Jane Dodds yw unig aelod ei phlaid yn Senedd Cymru, ac mae arolygon barn yn awgrymu bod y Democratiaid Rhyddfrydol yn wynebu heriau wrth geisio creu argraff ar etholwyr. Fodd bynnag, mae'r blaid yn gobeithio manteisio ar y cynnydd mewn nifer y gwleidyddion ym Mae Caerdydd a'r newid tuag at drefn bleidleisio fwy cyfrannol.
'Rhestrau aros yn hirach nag unrhyw le arall drwy'r DU'
Bydd Dodds yn annerch y gynhadledd ddydd Sadwrn, ond cyn hynny dywedodd fod pobl yn gallu gweld, ar ôl bron i 27 mlynedd o Lywodraeth Lafur, bod "gormod o wasanaethau cyhoeddus yn gwegian".
"Mae rhestrau aros y gwasanaeth iechyd yn hirach nag unrhyw le arall drwy'r DU ac mae cynghorau o dan bwysau cynyddol achos bod gofal cymdeithasol yn cael ei ymestyn yn rhy bell.
Yr etholiad yma yw ein cyfle i newid cyfeiriad ac achub ein gwasanaeth iechyd," ychwanegodd.
"Dydyn ni ddim yn gwybod beth yw'r polau. Dydyn nhw erioed wedi rhagweld etholiad fel yr un sydd gennym ni," meddai Ms Dodds.
Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig eisoes wedi datgan eu bod yn barod i gynyddu treth incwm o un geiniog ar y bunt er mwyn cefnogi gwasanaethau gofal cymdeithasol os na ellir dod o hyd i'r arian mewn ffordd arall. Yn ogystal, maent wedi addo darparu 30 awr o ofal plant am ddim i bob plentyn rhwng naw mis a phedair oed.
Nifer o bolau piniwn diweddar awgrymodd bod y Democratiaid Rhyddfrydol yn cael eu gosod y tu ôl i bleidiau eraill ar y chwith, gan gynnwys Plaid Cymru, Llafur a'r Blaid Werdd. Mae'n ymddangos hefyd bod Plaid Cymru a'r Gwyrddion yn elwa fwyaf o'r trafferthion sy'n wynebu Llafur.
Mewn cyfweliad gyda Radio Wales fore Gwener, tynnodd Dodds sylw at y gwahaniaeth mwyaf rhwng ei phlaid hi a Phlaid Cymru a'r Gwyrddion, sef bod y Democratiaid Rhyddfrydol yn erbyn annibyniaeth i Gymru.
"Dywedodd nad oedd rhai o'r bobl hynny sy'n ystyried cefnogi'r Gwyrddion yn sylweddoli bod y blaid honno eisiau i Gymru adael y DU.
"Dwi'n meddwl ei fod yn ddiddorol iawn i glywed weithiau gan rai o gefnogwyr y Gwyrddion, a phleidleiswyr posib, nad ydyn nhw'n gwybod eu bod nhw eisiau annibyniaeth i Gymru," meddai.
"Rydyn ni'n glir taw dyna ble rydyn ni'n wahanol."
'Chware rôl bwysig yn y Senedd nesaf'
Wrth drafod perfformiad ei phlaid yn y polau piniwn, dywedodd Dodds:
"Dydyn ni ddim yn gwybod beth yw'r polau. Dydyn nhw erioed wedi rhagweld etholiad fel yr un sydd gennym ni."
Serch hynny, cydnabu nad yw disgwyl iddi ennill yr etholiad.
"Dydw i ddim yn mynd i fod yn brif weinidog ar Gymru," meddai, "ond fe allwn ni chware rôl bwysig yn y Senedd nesaf."
Dim ond un sedd sydd wedi bod gan y Democratiaid Rhyddfrydol yn y Senedd ers 2016, ond mae'r blaid wedi cael dylanwad sylweddol yn ystod y cyfnod hwnnw. Roedd cyn-arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig yn Ysgrifennydd Iechyd rhwng 2016 a 2021 cyn iddi ildio'r swydd.
Dodds, a gafodd ei hethol i'r Senedd am y tro cyntaf yn 2021, aeth i gytundeb gyda Llafur ar gyllideb y llywodraeth y llynedd.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok. Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033. Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
