Y Ffatri Bop ar Werth yn Rhondda Cynon Taf
Mae y Ffatri Bop yn Nhref Y Porth, Rhondda Cynon Taf, ar werth am bron i £500,000. Mae ymgyrch gymunedol yn cael ei lansio i achub y lleoliad cerddorol eiconig hwn, sydd wedi chwarae rhan allweddol mewn lansio gyrfaoedd rhai o enwau mwyaf adnabyddus Cymru.
Mae'r elusen Valley Kids, sy'n berchen ar y Ffatri Bop, wedi gorfod rhoi'r adeilad ar y farchnad oherwydd costau cynyddol rhedeg y safle. Mae'r lleoliad wedi cynnal cyngherddau gan artistiaid megis Tom Jones, Stereophonics a Victoria Beckham, gan wneud iddo enwogrwydd mawr yn y diwydiant cerddoriaeth.
Mae'r ymgyrch wedi denu cefnogaeth gan y cyflwynydd Bethan Elfyn, sydd wedi mynegi pwysigrwydd sicrhau bod pobl ifanc yr ardal yn cael "weledigaeth o uchelgais" ar gyfer y dyfodol.
Mae Josh Evans, ysgrifennydd yr ymgyrch, yn gobeithio y bydd y gymuned leol yn cael llais pendant ynghylch dyfodol y lleoliad arloesol hwn.
Hanes y Ffatri Bop
Agorwyd y safle yn yr 1890au fel canolfan botelu dŵr, gan wneud y lleoliad yn un annisgwyl ar gyfer cerddoriaeth. Yn y 1920au, newidiodd i fod yn safle cynhyrchu diodydd meddal, cyn cau yn 1987.
Ar ôl cyfnod o wag, ailagorwyd y Ffatri Bop gan gwmni cyfryngau Avanti yn 2000 fel lleoliad cerddoriaeth. Roedd Tom Jones, un o gantorion mwyaf enwog Cymru, yn gyfrifol am agor swyddogol y lleoliad, gan daro potel o bop yn erbyn yr adeilad i nodi dechrau'r bennod newydd.
Yn ystod y blynyddoedd, mae artistiaid megis Catatonia, Queens of the Stone Age a'r Manic Street Preachers wedi perfformio yn y Ffatri Bop, ond mae ei ddyfodol bellach yn ansicr.
Ymgyrch a Chysylltiad Personol Josh Evans
Mae Josh Evans, ysgrifennydd yr ymgyrch, wedi bod yn mynychu'r Ffatri Bop ers iddo agor dros 25 mlynedd yn ôl. O fynychu'r gigs cyntaf i ddatblygu ei sgiliau technegol fel cynhyrchydd sain, mae'r lleoliad wedi bod yn ganolog i'w fywyd.
"Os ti'n gofyn i unrhyw un yn Y Porth, mae ganddyn nhw stori am yr adeilad.
"O'n i'n arfer mynd bron pob dydd Gwener neu ddydd Sadwrn i wylio cerddoriaeth fyw.
"'Naeth hwnna ysbrydoli fi i fod yn gerddor ac i weithio mewn digwyddiadau byw."
Roedd y Ffatri Bop hefyd wedi bod yn lleoliad bwriadu ar gyfer parti priodas Josh yn 2020, cyn i'r pandemig Covid-19 orfodi iddynt ganslo'r digwyddiad.
Gyda chostau rhedeg yn cynyddu, mae Valley Kids wedi rhoi'r adeilad ar y farchnad ar ôl 14 mlynedd o berchnogaeth. Mae Josh yn rhan o'r ymgyrch i sicrhau bod y lleoliad cerddorol yn cael ei gadw i'r gymuned.
"Dwi mo'yn agor y venue eto i gael gigiau a chyngherddau," meddai.
"Ond hefyd, dwi rili mo'yn i'r adeilad fod yn hwb creadigol ar gyfer y celfyddydau yn y cymoedd eto.
"Cefais i fy ysbrydoli o weld pobl yn perfformio yna, felly dwi'n credu mae'n bwysig i hynny ddigwydd eto - nid jyst ar gyfer cerddoriaeth, ond ar gyfer theatr, ysgrifennu, celf a chrefft."
Cefnogaeth Bethan Elfyn a Chysylltiad y Lleoliad â Chyflwynwyr Enwog
Yn ogystal â chynnal perfformiadau gan artistiaid, mae'r Ffatri Bop wedi chwarae rhan allweddol mewn lansio gyrfaoedd sawl cyflwynydd adnabyddus, gan gynnwys Alex Jones, Steve Jones a Gethin Jones, a elwir gan Josh Evans yn "y Jones' i gyd".
Yn ystod ei gyrfa gynnar, roedd Bethan Elfyn yn cyflwyno rhaglen gerddoriaeth wythnosol o'r Ffatri Bop gyda Steve Jones, ac mae ganddi atgofion melys o'r amser hwnnw.
"Roedd y bobl oedden ni'n denu yno i chwarae mor amrywiol - o fandiau roc lleol i bobl fel Posh Spice.
"Ac mae'r adeilad ei hun yn amazing - un o'r pethau mwyaf hwyl oedd gweld tour bus Status Quo yn dreifio trwy gatiau cul y Ffatri Bop, ac roedd y tour bus yn huge!"
Mae Bethan yn mynegi ei bod hi "mor falch" o glywed am yr ymgyrch, gan bwysleisio'r angen i gefnogi lleoliadau celfyddydol y tu hwnt i ddinasoedd mawr.
"Mae o'n dod â bwrlwm economaidd i'r ardal wrth gael gigs a phethau fel yna, ond hefyd o ran ymdeimlad o uchelgais i bobl ifanc, a gweledigaeth i allu bod yn greadigol a chael swyddi creadigol.
"Dwi mor falch clywed bod y gymuned eisiau prynu'r lle."
Lansiad yr Ymgyrch a Chymuned Ysgol Gynradd Gymraeg Llwyncelyn
Bydd yr ymgyrch i achub y Ffatri Bop yn cael ei lansio'n swyddogol yn y lleoliad ddydd Gwener, gyda pherfformiadau byw gan fandiau a chorau lleol.
Un o'r preswylwyr fydd yn bresennol yw Lowri Jones, athrawes o Ysgol Gynradd Gymraeg Llwyncelyn, lle bydd côr yr ysgol yn perfformio yn ystod y lansiad.
Fel person sy'n gyfrifol am gysylltiadau cymunedol yr ysgol, mae Lowri yn tynnu sylw at y berthynas gryf sydd rhwng yr ysgol a'r Ffatri Bop, gan nodi bod y plant wedi cael y cyfle i arddangos eu gwaith celf yn y lleoliad.
"Y Ffatri yw calon y gymuned," meddai.
"Maen nhw wedi rhoi profiad gwerthfawr i'r plant ac maen nhw'n gefnogaeth fawr i bawb yn y gymuned."
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok i gael y diweddaraf. Anfonwch syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033. Lawrlwythwch yr ap i gael newyddion diweddaraf Cymru ar eich dyfais symudol.
