Mari Grug yn Llywydd Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las
Mae Mari Grug, y ddarlledwraig a chyflwynydd adnabyddus, wedi derbyn gwahoddiad i fod yn Llywydd Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las eleni ym mis Awst. Dywedodd fod derbyn y gwahoddiad gan y pwyllgor gwaith yn "dipyn o sioc" iddi, gan ychwanegu ei fod yn "anrhydedd fawr".
Mae'r brifwyl eleni eisoes yn arbennig i Mari Grug, gan iddi gael y newyddion y bydd yn cael ei hurddo â gwisg las yr Orsedd. Bydd hi'n annerch y gynulleidfa o lwyfan y Pafiliwn ar y Maes yn Llantwd yn ystod y seremoni agoriadol ddydd Sadwrn 1 Awst.
'Rhan fawr o 'mywyd i erioed'
Yn ei datganiad, dywedodd Mari nad oedd wedi disgwyl y gwahoddiad, ond ychwanegodd
"ond i'r rheini sy'n fy adnabod, maen nhw'n gwybod bod yr Eisteddfod wedi bod yn rhan fawr o 'mywyd i erioed".
Esboniodd ei chysylltiad hir â'r ŵyl, gan ddweud
"Cefais fy magu gydag Eisteddfod yr Urdd, ac yna, diolch i Marilyn Lewis, cefais fy nghyflwyno i'r Eisteddfod Genedlaethol gyda Chôr Newyddion Da. Wedyn, cystadlu gyda'r côr mewn cystadlaethau canu ac alawon gwerin, ac yn unigol yn llefaru.
Rwy'n falch iawn o'r gwahoddiad, ac rwy'n gobeithio y galla i fod yn rhyw fath o lysgennad i'r Eisteddfod, a denu mwy o bobol i ddod i'r Maes i fwynhau beth rwyf i wedi'i fwynhau ers blynyddoedd.
Mae wythnos Eisteddfod y Garreg Las yn sicr o fod yn brysur – mae'r amserlen eisoes yn llawn digwyddiadau a seremonïau, ond gobeithio y bydd cyfle hefyd i fwynhau tipyn ar yr wythnos."
Cyhoeddi rhagor o brif artistiaid Eisteddfod y Garreg Las
- Super Furry Animals ar Faes y Brifwyl am y tro cyntaf ers 1996
- Y Bandana i ailffurfio ar gyfer Eisteddfod 2026
Profiad a chefndir Mari Grug
Cafodd Mari ei magu ar fferm ym Mynachlog-ddu, a'i haddysgu yn Ysgol y Preseli, Crymych. Wedi hynny, graddiodd yn y Gymraeg o Brifysgol Caerdydd cyn dechrau ar yrfa yn y cyfryngau.
Yn wreiddiol, roedd yn actores yn y gyfres 'Darn o Dir', ond symudodd ymlaen i gyflwyno'r rhaglen 'Planed Plant' cyn ymuno â thîm tywydd Newyddion S4C.
Mae hi hefyd wedi cyflwyno rhaglenni o brif wyliau Cymru megis Eisteddfod yr Urdd, y Sioe Fawr, yr Ŵyl Gerdd Dant, a'r Eisteddfod Genedlaethol. Fodd bynnag, mae'n fwyaf adnabyddus fel un o gyflwynwyr y rhaglenni dyddiol 'Heno' a 'Prynhawn Da'.
Profiad Mari Grug gyda chanser
Fe ranodd y cyflwynwraig ei phrofiad o fyw gyda chanser yn rhaglen S4C, Mari Grug: Un Dydd Ar y Tro, lle mae'n trafod ei diagnosis o ganser y fron yn 2023, pan oedd yn 38 oed.
Mae Mari bellach yn llysgennad ar ran Ymchwil Canser Cymru ac yn dal i dderbyn triniaeth wedi i'r cyflwr ledu i'w nodau lymff a'i hafu.
Mae hi hefyd yn llais cyfarwydd ar Radio Cymru ac yn cyflwyno'r podlediad 1 mewn 2, sy'n rhannu ei phrofiadau ers y diagnosis.
Atgofion o'r Eisteddfod Genedlaethol
Mae gan Mari atgofion "hyfryd" o'r tro diwethaf i'r Eisteddfod Genedlaethol ymweld ag ardal y brifwyl eleni, gan iddi fod yn Gyflwynydd y Flodeuged yn Eisteddfod Genedlaethol Tyddewi yn 2002.
"Roedd honno'n wythnos brysur hefyd, gyda seremonïau'r Orsedd a'r cystadlu – a bod allan yn y nos yn mwynhau! Ac rydw i'n edrych ymlaen at gael chwarae rôl eleni eto a hynny fel Llywydd yr Ŵyl."
Cydnabod Llywyddion blaenorol
Ymhlith y Cymry amlwg eraill a gafodd eu gwahodd i fod yn Llywydd yr Ŵyl yn y blynyddoedd diwethaf mae'r actor Mark Lewis Jones, y cyflwynydd a'r DJ Huw Stephens, a'r Aelodau Seneddol Liz Saville Roberts a Ben Lake.
Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, X, Instagram neu TikTok. Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033. Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.
